De internationale financiele sector heeft de wereld in een economische crisis gestort, die waarschijnlijk zeer lang gaat duren. Door bestuurders van financiele instellingen en door centrale toezichthouders zijn onvoorstelbaar en onverantwoord hoge risico's genomen. Daardoor is het fundament van het kapitalistisch systeem ernstig aangetast, wat bij voorgaande financiele crises na WO II niet het geval was. Zonder ingrijpen van overheden en centrale banken zou een groot deel van de financiele instellingen failliet zijn gegaan of alsnog failliet gaan.

Doordat de economische situatie in de wereld nog verder verslechtert en als gevolg van de enorme steunmaatregelen van overheden aan financiele instellingen en bedrijven krijgen steeds meer landen, in het bijzonder de VS en Oostbloklanden, te kampen met onverantwoord hoge begrotingstekorten en staatsschulden. Daardoor zullen banken binnenkort opnieuw worden geconfronteerd met hoge oninbare vorderingen en “toxic loans” van bedrijven en landen. Ook de exorbitante geldschepping door centrale banken houdt grote gevaren in voor het financieel- economisch systeem. Ondanks alle genomen steunmaatregelen is het onderlinge wantrouwen tussen banken niet weggenomen en houden de burgers enkel hun spaargelden en deposito’s bij banken aan, omdat ze vooralsnog door overheden worden gegarandeerd.

Gezien de ernst van de situatie en om te voorkomen dat in de toekomst opnieuw een soortgelijke financieel- economische crisis kan ontstaan, is het noodzakelijk om de nationale bankensector onder overheidscontrole te brengen. De Nederlandse Staat heeft zich toch al garant gesteld voor enorme bedragen aan spaargelden en deposito's. Ook heeft de Staat ABN-AMRO genationaliseerd en andere financiele instellingen met aanzienlijke bedragen gesteund. En banken die tot nu toe geen staatssteun nodig hadden, worden geconfronteerd met concurrentievervalsing, waardoor ze eveneens in de problemen dreigen te geraken.
Om het vertrouwen in de bankensector duurzaam te herstellen zou de Nederlandse Staat een meerderheidsbelang moeten verwerven in de bestaande Nederlandse banken, die hun werkterrein voornamelijk binnen ons land uitoefenen, of in een (of meerdere) door fusies te vormen nationale bank(en). De Staat zou tweederde deel en institutionele- en particuliere beleggers eenderde deel van het aandelenkapitaal van deze banken moeten verwerven. Om concurrentievervalsing te voorkomen zou de Nederlandse Staat eveneens voor tweederde deel moeten participeren in het kapitaal van de Coöperatieve Rabobank. Zodra de financieel- economische situatie het toelaat, kan het staatsbelang in die banken eventueel worden teruggebracht naar 51% van hun aandelenkapitaal. Van het meerderheidsbelang van de Staat in banken zal een impuls kunnen uitgaan voor de (thans stagnerende) kredietverlening aan bedrijven en burgers. In het kader van de ontwikkeling van de EU en de globalisering van het kapitaalverkeer zouden de nationale banken enige armslag moeten behouden om zich op internationaal terrein te kunnen bewegen. Zo zou men de banken kunnen toestaan voor maximaal 25% van hun eigen vermogen te participeren in solide buitenlandse overheden, financiele instellingen en ondernemingen. Om een verantwoorde risicospreiding te waarborgen zouden wel maximumpercentages moeten worden vastgesteld voor afzonderlijke binnen- en buitenlandse deelnemingen en financieringen. Het toezicht op de banken door De Nederlandse Bank dient te worden geintensiveerd. Bovendien dienen de Minister van Financiën en de President van De Nederlandse Bank jaarlijks verantwoording af te leggen aan de Tweede Kamer over het gevoerde beleid, de soliditeit, de solvabiliteit en de beloningsstructuur van de banken. Op die manier kan voor de bankensector een bedrijfsvoering en een toezicht worden gecreëerd, dat voldoet aan hoge eisen van transparantie en democratie.

Recentelijk is duidelijk gebleken, dat het voor nationale overheden te riskant en dus onverantwoord is om internationale grootbanken te nationaliseren en op grote schaal te steunen. Uiteraard blijven er, naast nationale “nutsbanken”, internationale private financiele instellingen noodzakelijk voor de financiering van landen, multinationals en projecten. Voor de private financiele instellingen die deze crisis overleven, zal er een zeer stringent internationaal toezicht moeten komen. Dat toezicht zou eventueel via een centraal orgaan van het IMF kunnen worden gerealiseerd. Voor nationale- en internationale banken en voor andere financiele instellingen, waaronder “hedge funds”, zal er een ethisch en maatschappelijk verantwoorde beloningsstructuur moeten worden ontworpen. Ter versterking van het toezicht en ter bevordering van de transparantie zou het IMF jaarlijks verantwoording moeten afleggen aan de G 20- landen.

Als de Nederlandse Staat het voortouw neemt bij het verwerven van een meerderheidsbelang in onze nationale banken en het realiseren van een daarbij passende beloningsstructuur voor bestuurders, zullen andere landen waarschijnlijk spoedig volgen, te meer daar in veel landen ook reeds banken zijn genationaliseerd en door de overheid zijn gesteund. Uit een oogpunt van zuivere internationale concurrentieverhoudingen is het van belang, dat de EU-landen op het terrein van het bankwezen zoveel mogelijk dezelfde stappen ondernemen.

De internationale financiele sector heeft de wereld in een economische crisis gestort, die waarschijnlijk zeer lang gaat duren. Door bestuurders van financiele instellingen en door centrale toezichthouders zijn onvoorstelbaar en onverantwoord hoge risico's genomen. Daardoor is het fundament van het kapitalistisch systeem ernstig aangetast, wat bij voorgaande financiele crises na WO II niet het geval was. Zonder ingrijpen van overheden en centrale banken zou een groot deel van de financiele instellingen failliet zijn gegaan of alsnog failliet gaan. Doordat de economische situatie in de wereld nog verder verslechtert en als gevolg van de enorme steunmaatregelen van overheden aan financiele instellingen en bedrijven krijgen steeds meer landen, in het bijzonder de VS en Oostbloklanden, te kampen met onverantwoord hoge begrotingstekorten en staatsschulden. Daardoor zullen banken binnenkort opnieuw worden geconfronteerd met hoge oninbare vorderingen en “toxic loans” van bedrijven en landen. Ook de exorbitante geldschepping door centrale banken houdt grote gevaren in voor het financieel- economisch systeem. Ondanks alle genomen steunmaatregelen is het onderlinge wantrouwen tussen banken niet weggenomen en houden de burgers enkel hun spaargelden en deposito’s bij banken aan, omdat ze vooralsnog door overheden worden gegarandeerd. Gezien de ernst van de situatie en om te voorkomen dat in de toekomst opnieuw een soortgelijke financieel- economische crisis kan ontstaan, is het noodzakelijk om de nationale bankensector onder overheidscontrole te brengen. De Nederlandse Staat heeft zich toch al garant gesteld voor enorme bedragen aan spaargelden en deposito's. Ook heeft de Staat ABN-AMRO genationaliseerd en andere financiele instellingen met aanzienlijke bedragen gesteund. En banken die tot nu toe geen staatssteun nodig hadden, worden geconfronteerd met concurrentievervalsing, waardoor ze eveneens in de problemen dreigen te geraken. Om het vertrouwen in de bankensector duurzaam te herstellen zou de Nederlandse Staat een meerderheidsbelang moeten verwerven in de bestaande Nederlandse banken, die hun werkterrein voornamelijk binnen ons land uitoefenen, of in een (of meerdere) door fusies te vormen nationale bank(en). De Staat zou tweederde deel en institutionele- en particuliere beleggers eenderde deel van het aandelenkapitaal van deze banken moeten verwerven. Om concurrentievervalsing te voorkomen zou de Nederlandse Staat eveneens voor tweederde deel moeten participeren in het kapitaal van de Coöperatieve Rabobank. Zodra de financieel- economische situatie het toelaat, kan het staatsbelang in die banken eventueel worden teruggebracht naar 51% van hun aandelenkapitaal. Van het meerderheidsbelang van de Staat in banken zal een impuls kunnen uitgaan voor de (thans stagnerende) kredietverlening aan bedrijven en burgers. In het kader van de ontwikkeling van de EU en de globalisering van het kapitaalverkeer zouden de nationale banken enige armslag moeten behouden om zich op internationaal terrein te kunnen bewegen. Zo zou men de banken kunnen toestaan voor maximaal 25% van hun eigen vermogen te participeren in solide buitenlandse overheden, financiele instellingen en ondernemingen. Om een verantwoorde risicospreiding te waarborgen zouden wel maximumpercentages moeten worden vastgesteld voor afzonderlijke binnen- en buitenlandse deelnemingen en financieringen. Het toezicht op de banken door De Nederlandse Bank dient te worden geintensiveerd. Bovendien dienen de Minister van Financiën en de President van De Nederlandse Bank jaarlijks verantwoording af te leggen aan de Tweede Kamer over het gevoerde beleid, de soliditeit, de solvabiliteit en de beloningsstructuur van de banken. Op die manier kan voor de bankensector een bedrijfsvoering en een toezicht worden gecreëerd, dat voldoet aan hoge eisen van transparantie en democratie. Recentelijk is duidelijk gebleken, dat het voor nationale overheden te riskant en dus onverantwoord is om internationale grootbanken te nationaliseren en op grote schaal te steunen. Uiteraard blijven er, naast nationale “nutsbanken”, internationale private financiele instellingen noodzakelijk voor de financiering van landen, multinationals en projecten. Voor de private financiele instellingen die deze crisis overleven, zal er een zeer stringent internationaal toezicht moeten komen. Dat toezicht zou eventueel via een centraal orgaan van het IMF kunnen worden gerealiseerd. Voor nationale- en internationale banken en voor andere financiele instellingen, waaronder “hedge funds”, zal er een ethisch en maatschappelijk verantwoorde beloningsstructuur moeten worden ontworpen. Ter versterking van het toezicht en ter bevordering van de transparantie zou het IMF jaarlijks verantwoording moeten afleggen aan de G 20- landen. Als de Nederlandse Staat het voortouw neemt bij het verwerven van een meerderheidsbelang in onze nationale banken en het realiseren van een daarbij passende beloningsstructuur voor bestuurders, zullen andere landen waarschijnlijk spoedig volgen, te meer daar in veel landen ook reeds banken zijn genationaliseerd en door de overheid zijn gesteund. Uit een oogpunt van zuivere internationale concurrentieverhoudingen is het van belang, dat de EU-landen op het terrein van het bankwezen zoveel mogelijk dezelfde stappen ondernemen.