Direct bij de start moet het nieuwe Europese Parlement hun aandachtspunten voor de energiecrisis, klimaatcrisis en financieel-economische crisis vaststellen. In één generatie ontrolt zich een totaal andere wereld. We gebruiken voor onze energie nu nog meer dan 80% fossiele brandstoffen met gevolgen voor het klimaat. Binnen één generatie zal vrijwel zeker de olie wegvallen. Dat zal een nauwelijks voor te stellen gat slaan in de beschikbare energie. Volgens experts zal de prijs van energie zo’n drie tot vier keer hoger komen te liggen. Daarmee stijgen ook de prijzen van alle grondstoffen en producten enorm. Winning, transport en productie vragen veel energie. Hoeveel zullen we sneller merken dan ons lief is.

De energie(rij)ke maatschappij
De ontnuchterende les zal zijn dat onze consumptiemaatschappij alleen mogelijk was met de gemakkelijk winbare energie. Met de olievoorraden verdampt ook de consumptiemaatschappij. Onze inkomens stegen dankzij vergrote productiviteit. Ook daarvoor was en is energie de drijvende kracht. Productieverhoging krijgt met stijging van de energieprijs ook een fors hogere prijs. Inkomens¬stijgingen raken daarmee buiten bereik. De stijging van energieprijzen valt niet met inkomens¬verhogingen te compenseren. Het aandeel energiekosten betekent een directe aanslag op onze welvaart. Minder te besteden betekent minder produceren. Het consumeren van de consumptie¬maatschappij slaat daadwerkelijk om in ‘consuminderen’. Amper drie generaties maakten mee hoe de ooit als duurzaam bestempelde gebruiksgoederen als meubels en voertuigen plots niet langer een generatie mee hoefden, maar in vijf tot tien jaar steeds werden vervangen. Steeds kon het nieuwste van het nieuwste worden gekocht. Tegelijkertijd produceerde geen generatie zoveel afval. Voor stoffelijke zaken kost ook dat weer energie voor transport en verwerking. Het directe vluchtige afval van energiegebruik verdampte simpel. Met ongezonde dampen in de leefomgeving als gevolg. De reststoffen van de miljoenenjaren productie van Moeder Aarde tastten in luttele decennia in de atmosfeer aan.

Het klimaat uit de maat
Niet alles van wat Moeder Aarde in miljoenen jaren in de door ons in ruim een eeuw opgemaakte brandstof stopte, konden we gebruiken. Stoffen daaruit verdichten een laag rond de aarde en die laat de wereldtemperatuur oplopen. Dat betekent meer water ten koste van sneeuw en ijs. Ingrijpende veranderingen in flora en fauna. Onze ooit zompige delta wordt zonder maatregelen opnieuw weer te zompig voor bewoning. De nodige aanpassingen vragen veel steeds minder beschikbare en dus ook steeds duurdere energie. Alleen dat zal al uitgroeien tot een enorme opgave. Als samenleving zullen we ook daaraan een flink deel van ons inkomen af moeten staan.

De andere financieel-economische maatschappij
Het verval van onze consumptiemaatschappij is onstuitbaar. Bij iedere opleving van de wereld-economie stijgen vraag én prijs van de slinkende energievoorraad. Die hogere prijs zal de consumenten steeds minder te besteden geven. De ooit als duurzaam bestempelde gebruiks-goederen als meubels en voertuigen zullen weer veel langer meemoeten, uiteindelijk wellicht weer een generatie. Met een drie tot vier keer hogere energieprijs zal autorijden niet meer op de huidige schaal mogelijk zijn. Als het al mogelijk is om een auto te blijven rijden, zal die niet langer zo snel weer vervangen worden. Zo’n geheel kan de autoproductie zelfs decimeren. Met tal van artikelen zal het zo gaan. Het maakt duidelijk hoe moeilijk investeringen en financieringen zijn geworden. Het geheel van ontwikkelingen grijpt diep op elkaar in. Van een maatschappij van consumeren zijn we voor we het ons beseffen beland in een maatschappij van dienstverlening. Meer en vaker onderhoud en reparatie ten koste van productie. Het is een ordening die voor de eerste generaties van de vorige eeuw nog heel vertrouwd was. Voor de beslissers bij banken, ondernemingen en de overheden zijn de stukken op het ‘schaakbord van hun verantwoordelijkheden' plots fundamenteel verzet. Voor velen daarvan staan de ‘stukken van hun verantwoordelijkheden’ niet langer op één bord, het financieel-economische, maar ook dat van de energie en dat van het klimaat. Een samenvoeging daarvan op één bord is heel urgent.

Europese taken bij uitstek
De drie op elkaar ingrijpende ontwikkelingen en de meest fundamentele veranderingen van onze tijd zijn zonder meer Europese zaken juist binnen de gezamenlijke Europese markt. Tot nu toe bleek er binnen de Europese bestuursorganen nauwelijks een eenduidige lijn vast te stellen over deze problemen en evenmin over de oplossingen. Het nieuwe Europese Parlement heeft de unieke kans om met een gezamenlijke inventarisatie van aandachtspunten tot een eerste stap naar eenduidigheid te komen. Vooral een gezamenlijke probleemerkenning en mogelijk een agenda biedt hen en ook banken, ondernemingen, overheden en de samenleving een enorm nuttige en noodzakelijke richtingwijzer.

Direct bij de start moet het nieuwe Europese Parlement hun aandachtspunten voor de energiecrisis, klimaatcrisis en financieel-economische crisis vaststellen. In één generatie ontrolt zich een totaal andere wereld. We gebruiken voor onze energie nu nog meer dan 80% fossiele brandstoffen met gevolgen voor het klimaat. Binnen één generatie zal vrijwel zeker de olie wegvallen. Dat zal een nauwelijks voor te stellen gat slaan in de beschikbare energie. Volgens experts zal de prijs van energie zo’n drie tot vier keer hoger komen te liggen. Daarmee stijgen ook de prijzen van alle grondstoffen en producten enorm. Winning, transport en productie vragen veel energie. Hoeveel zullen we sneller merken dan ons lief is. De energie(rij)ke maatschappij De ontnuchterende les zal zijn dat onze consumptiemaatschappij alleen mogelijk was met de gemakkelijk winbare energie. Met de olievoorraden verdampt ook de consumptiemaatschappij. Onze inkomens stegen dankzij vergrote productiviteit. Ook daarvoor was en is energie de drijvende kracht. Productieverhoging krijgt met stijging van de energieprijs ook een fors hogere prijs. Inkomens¬stijgingen raken daarmee buiten bereik. De stijging van energieprijzen valt niet met inkomens¬verhogingen te compenseren. Het aandeel energiekosten betekent een directe aanslag op onze welvaart. Minder te besteden betekent minder produceren. Het consumeren van de consumptie¬maatschappij slaat daadwerkelijk om in ‘consuminderen’. Amper drie generaties maakten mee hoe de ooit als duurzaam bestempelde gebruiksgoederen als meubels en voertuigen plots niet langer een generatie mee hoefden, maar in vijf tot tien jaar steeds werden vervangen. Steeds kon het nieuwste van het nieuwste worden gekocht. Tegelijkertijd produceerde geen generatie zoveel afval. Voor stoffelijke zaken kost ook dat weer energie voor transport en verwerking. Het directe vluchtige afval van energiegebruik verdampte simpel. Met ongezonde dampen in de leefomgeving als gevolg. De reststoffen van de miljoenenjaren productie van Moeder Aarde tastten in luttele decennia in de atmosfeer aan. Het klimaat uit de maat Niet alles van wat Moeder Aarde in miljoenen jaren in de door ons in ruim een eeuw opgemaakte brandstof stopte, konden we gebruiken. Stoffen daaruit verdichten een laag rond de aarde en die laat de wereldtemperatuur oplopen. Dat betekent meer water ten koste van sneeuw en ijs. Ingrijpende veranderingen in flora en fauna. Onze ooit zompige delta wordt zonder maatregelen opnieuw weer te zompig voor bewoning. De nodige aanpassingen vragen veel steeds minder beschikbare en dus ook steeds duurdere energie. Alleen dat zal al uitgroeien tot een enorme opgave. Als samenleving zullen we ook daaraan een flink deel van ons inkomen af moeten staan. De andere financieel-economische maatschappij Het verval van onze consumptiemaatschappij is onstuitbaar. Bij iedere opleving van de wereld-economie stijgen vraag én prijs van de slinkende energievoorraad. Die hogere prijs zal de consumenten steeds minder te besteden geven. De ooit als duurzaam bestempelde gebruiks-goederen als meubels en voertuigen zullen weer veel langer meemoeten, uiteindelijk wellicht weer een generatie. Met een drie tot vier keer hogere energieprijs zal autorijden niet meer op de huidige schaal mogelijk zijn. Als het al mogelijk is om een auto te blijven rijden, zal die niet langer zo snel weer vervangen worden. Zo’n geheel kan de autoproductie zelfs decimeren. Met tal van artikelen zal het zo gaan. Het maakt duidelijk hoe moeilijk investeringen en financieringen zijn geworden. Het geheel van ontwikkelingen grijpt diep op elkaar in. Van een maatschappij van consumeren zijn we voor we het ons beseffen beland in een maatschappij van dienstverlening. Meer en vaker onderhoud en reparatie ten koste van productie. Het is een ordening die voor de eerste generaties van de vorige eeuw nog heel vertrouwd was. Voor de beslissers bij banken, ondernemingen en de overheden zijn de stukken op het ‘schaakbord van hun verantwoordelijkheden' plots fundamenteel verzet. Voor velen daarvan staan de ‘stukken van hun verantwoordelijkheden’ niet langer op één bord, het financieel-economische, maar ook dat van de energie en dat van het klimaat. Een samenvoeging daarvan op één bord is heel urgent. Europese taken bij uitstek De drie op elkaar ingrijpende ontwikkelingen en de meest fundamentele veranderingen van onze tijd zijn zonder meer Europese zaken juist binnen de gezamenlijke Europese markt. Tot nu toe bleek er binnen de Europese bestuursorganen nauwelijks een eenduidige lijn vast te stellen over deze problemen en evenmin over de oplossingen. Het nieuwe Europese Parlement heeft de unieke kans om met een gezamenlijke inventarisatie van aandachtspunten tot een eerste stap naar eenduidigheid te komen. Vooral een gezamenlijke probleemerkenning en mogelijk een agenda biedt hen en ook banken, ondernemingen, overheden en de samenleving een enorm nuttige en noodzakelijke richtingwijzer.