Megatrends en de samenhang der dingen

Door Uri Rosenthal.

De financieel-economische globalisering, mondiale migratieprocessen en razendsnelle ontwikkelingen in wetenschap en technologie veroorzaken bij de burgers gevoelens van onzekerheid, onveiligheid en angst. We zijn het oog op de samenhang der dingen kwijtgeraakt. Dat heeft alles te maken met de ver doorgeschoten differentiatie en specialisatie.





Uri Rosenthal, is voorzitter van de VVD-fractie in de Eerste Kamer. Daarnaast is hij voorzitter van het COT Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, het COT ondersteunt organisaties in de publieke en private sector bij veiligheidsvraagstukken en crisissituaties. Ook is hij hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Leiden, waar hij onder andere de vakken Politiek Bestuur en Media en Safety Security & Crisis Management doceert.



In alle maatschappelijke domeinen wordt verdergaande specialisatie als bewijs van ontwikkeling en vooruitgang gezien. In het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek neemt specialisatie soms absurde vormen aan. De expansie van een vakgebied wordt afgemeten aan het aantal specialisaties en subspecialisaties, niet aan de verdieping van de grondbeginselen en de wijze van denken. Een kerngebied van de publieke zaak – politiek en overheid - wordt ook geteisterd door een te ver doorgevoerde arbeidsverdeling en specialisatie. De Griekse polis stond ooit voor de gemeenschap. Maar tegenwoordig hebben we het over ‘de politiek’ – een kleine groep mensen in Den Haag die van politieke zaken hun beroep hebben gemaakt.

In Den Haag ligt de taakverdeling sinds jaar en dag vast in de portefeuilles van de ministers en staatssecretarissen, en daarmee in de departementale indeling. De individuele ministeriële verantwoordelijkheid is minstens zo krachtig als de collectieve verantwoordelijkheid.
Tussen en op de Haagse departementen heerst een strakke taakverdeling. Frappant is ook de ver doorgevoerde taakverdeling in het parlement, want het parlement heet het belangrijkste forum te zijn voor de integrale afweging van waarden en belangen in de samenleving.
Afbeelding voor projectitem

Vragen: 5, Bijdragen: 220
Sorteren

Wat zijn goede voorbeelden van doorgeschoten specialisatie?

Wat kunnen we van deze voorbeelden leren? Denk aan wetenschap, politiek of bestuur. Of misschien zelfs het bedrijfsleven? Waarom is de specialisatie "doorgeschoten"? Waarin uit zich dat?
45 posts | activiteit

Wijst corporate governance (maatschappelijk verantwoord ondernemen) de weg?

Als iets maatschappelijk verantwoord is, klinkt het al vaak goed. Hoe plaatst zich maatschappelijk verantwoordelijk ondernemen (besturen?) zich in deze discussie over te ver doorgevoerd specialisme? Kan een zeer gespecialiseerde ondernemer, bestuurder, politicus, ondernemer nog wel maatschappelijk verantwoord bezig zijn?
21 posts | activiteit

Hoe versterken we de collectieve verantwoordelijkheid van politieke gezagsdragers en bestuurders?

Het lijkt alsof de "brede" politicus steeds minder vaak voorkomt. Er lijken one-issue partijen te bestaan en fracties die zich slechts over een beperkt aantal onderwerpen weten te roeren. Tegelijkertijd is het misschien wel zo dat ook sommige bestuurders veel weten van een beperkt aantal onderwerpen. Hoe kunnen we als inwoners van Nederland deze mensen bij de les houden en zorgen dat ze hun kennis en kunde in een breder perspectief kunnen plaatsten. Zou dat ook moeten?
119 posts | activiteit

Moeten we toe naar een kernkabinet?

Een kernkabinet stuurt op hoofdlijnen. Het bestaat uit generalisten die het geheel kunnen overzien. De verschillende onderdelen van hun beleid worden uitgewerkt door de verschillende departementen. De samenhang wordt bewaakt in het kernkabinet. Is dat een manier om meer overzicht en samenhang te creëren?
19 posts | activiteit

Moeten we politieke partijen een hart onder de riem steken?

Moeten we politieke partijen een hart onder de riem steken? Voorzover zij staan voor de integrale afweging van waarden en belangen? Zijn de huidige politieke partijen op dit moment deze integrale afweging te maken?
16 posts | activiteit

Kijk ook eens bij

› 21 minuten  het grootste online opinie- onderzoek van Nederland. Doe de enquete.

› Mentality  Als u wilt weten welke leefstijl u heeft, kunt u meedoen aan de Mentality-leefstijltest van onderzoeksbureau Motivaction.