Door Uri Rosenthal. De financieel-economische globalisering, mondiale migratieprocessen en razendsnelle ontwikkelingen in wetenschap en technologie veroorzaken bij de burgers gevoelens van onzekerheid, onveiligheid en angst. We zijn het oog op de samenhang der dingen kwijtgeraakt. Dat heeft alles te maken met de ver doorgeschoten differentiatie en specialisatie.
Uri Rosenthal, is voorzitter van de VVD-fractie in de Eerste Kamer. Daarnaast is hij voorzitter van het COT Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, het COT ondersteunt organisaties in de publieke en private sector bij veiligheidsvraagstukken en crisissituaties. Ook is hij hoogleraar bestuurskunde aan de Universiteit Leiden, waar hij onder andere de vakken Politiek Bestuur en Media en Safety Security & Crisis Management doceert.
In alle maatschappelijke domeinen wordt verdergaande specialisatie als bewijs van ontwikkeling en vooruitgang gezien. In het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek neemt specialisatie soms absurde vormen aan. De expansie van een vakgebied wordt afgemeten aan het aantal specialisaties en subspecialisaties, niet aan de verdieping van de grondbeginselen en de wijze van denken. Een kerngebied van de publieke zaak – politiek en overheid - wordt ook geteisterd door een te ver doorgevoerde arbeidsverdeling en specialisatie. De Griekse polis stond ooit voor de gemeenschap. Maar tegenwoordig hebben we het over ‘de politiek’ – een kleine groep mensen in Den Haag die van politieke zaken hun beroep hebben gemaakt.
In Den Haag ligt de taakverdeling sinds jaar en dag vast in de portefeuilles van de ministers en staatssecretarissen, en daarmee in de departementale indeling. De individuele ministeriële verantwoordelijkheid is minstens zo krachtig als de collectieve verantwoordelijkheid.
Tussen en op de Haagse departementen heerst een strakke taakverdeling. Frappant is ook de ver doorgevoerde taakverdeling in het parlement, want het parlement heet het belangrijkste forum te zijn voor de integrale afweging van waarden en belangen in de samenleving.