Door: Mickey Huibregtsen
Het wordt hoog tijd, dat prominente en visionaire ondernemers hun schuchterheid afleggen en hun ondersteuning van "Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen ( MVO ) omzetten in een veel actievere vorm van maatschappelijke participatie, die we voor het gemak maar "Maatschappelijk Actief Ondernemen ( MAO )"noemen. In deze visie gedragen ondernemingen zich niet alleen meer als oppassende, maar vooral toch passieve, burgers/deelnemers aan deze maatschappij. Maar zij benutten hun talenten, krachten en capaciteiten om de zo hoognodige maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen.

Dit is niet alleen in reactie op een steeds dringender beroep vanuit allerlei maatschappelijke sectoren, maar ook heel goed begrepen eigenbelang. Een maatschappelijk actieve onderneming zal namelijk door haar beleid in de steeds relevantere strijd om de "share of mind" bij ( potentiële ) medewerkers, afnemers, overheden en andere stakeholders een wezenlijke voorsprong veroveren en daar de vruchten van plukken in de vorm van betere kwalitatieve en kwantitatieve resultaten. Dit geldt voor de onderneming zelf en voor allen, die daarbij betrokken zijn.

Waarom MAO?

Er zijn twee volstrekt complementaire ontwikkelingen en argumenten, die een actieve betrokkenheid van ondernemingen bij maatschappelijke ontwikkelingen ondersteunen.

Allereerst is er de feitelijke ontwikkeling in het beleid van politiek en overheid om in steeds grotere mate de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van haar beleid op de schouders van de ondernemingen te leggen. Begrijpelijkerwijs hebben ondernemingen in eerste termijn hier negatief - of in ieder geval sterk defensief - op gereageerd. Vaak waren ze niet overtuigd van de zinvolheid van het beleid; en dit even vaak ook niet ten onrechte, zoals een bestudering van de werkgelegenheidswetgeving maar al te overtuigend aantoont.

Daarnaast werden hiermee aanzienlijke lasten op de schouders van datzelfde bedrijfsleven gelegd, die haar functioneren ernstig belemmerden. Zo wordt de meeste wetgeving ten aanzien van werkgelegenheid absurd indien toegepast op de werkgever met één medewerker. Terecht kan gelijktijdig opgemerkt worden, dat in vele gevallen maatregelen nodig waren - vooral in de minder zichtbare kleinere ondernemingen - om machtsmisbruik in de relatie werkgever/werknemer te mitigeren.

De vele acties van de zijde van de overheid, geholpen door een in het algemeen kritische pers, hebben ondernemingen inderdaad bewuster gemaakt van hun maatschappelijke verantwoordelijkheden. Dit heeft geleid tot vele acties, programma's, gedragscodes en mooie verslagen. Dit heeft zeker geleid tot een veel omvattender bescherming van en zorg voor het individu. De vraag daarbij is overigens of niet veel van de maatregelen ook sterk contraproductieve bijverschijnselen met zich hebben gebracht.

Vooralsnog heeft al deze inspanning echter weinig soelaas geboden voor de aanpak van onze centrale problemen, zoals maatschappelijke samenhang, veiligheid, gezondheidszorg en mobiliteit. Eén ding is echter zeker - te meer nu er een golf van terugtredende overheid door het politieke debat waart-, namelijk, dat men voort zal gaan steeds meer van de ondernemingen te vragen als het gaat om de aanpak van onze centrale maatschappelijke vraagstukken.

Om deze visie kracht bij te zetten zijn er hieronder enkele stellingen geplaatst met verdere toelichting over de invulling van MAO. Ik ben zeer benieuwd wat u op deze vragen en stellingen te zeggen heeft.