Wat ik vooral jammer vind is dat men zover weg is geraakt van reden en doel van onderwijs dat het een rustige reflectie op een en ander volledig onmogelijk maakt. Er zijn relatief veel uitvallers op mbo niveau en dat heeft een reden. De in mijn visie zeer domme bewindslieden konden alleen maar dwang bedenken: het optrekken van de leerplicht van 16 naar 18 en een hele hoop politiedwang en sancties. Ik ga niet eens proberen dit een kwalificatie te geven....

Onderwijs zou primair een zaak moeten zijn die inhoudt dat we collectief aan onze kinderen leren wat individuele ouders niet allemaal aan hun kinderen kunnen leren terwijl die kinderen dat wel nodig hebben om als volwaardige en capabele burgers te kunnen functioneren. Dat en niets anders is de kerntaak van het onderwijs. Wat ervan wordt gemaakt is een soort poging om van onze kinderen allemaal uniforme robotjes te maken die liefst zoveel mogelijk allemaal hetzelfde denken over allerlei onderwerpen.

Daarbij komt dat er een ontzettende verkwisting van de tijd van onze kinderen plaatsvond en nog steeds plaatsvindt. Zo ergerde ik me wild aan leerkrachten die in mijn tijd met uitspraken kwamen als "na dit proefwerk mag je deze stof verder vergeten want het komt nooit meer terug" of "als je twee leerjaren verder bent dan weet je van deze stof niets meer, vierdeklassers kunnen dit proefwerk niet meer maken". Waarvoor kinderen dingen in hun hoofd stampen die ze niet aantoonbaar nodig hebben? Ik vind dit een vorm van misbruik van macht en kan heel goed begrijpen dat met name een mbo' er die al dan niet bewust ervoor kiest met zijn handen te werken en een goed vakman te worden gaat bokken en uiteindelijk de school verlaat, dan maar zonder diploma.

Gevoelsmatig zijn kinderen gewoon een stukje staatseigendom geworden, en dat vind ik ontzettend verkeerd. Natuurlijk, er zijn dingen waar je niet omheen kunt, ieder kind moet zo foutloos mogelijk leren lezen, schrijven en rekenen, en dan liefst ook onderwijs krijgen van een leerkracht die redelijk goed ABN spreekt (een enorm manco tegenwoordig!). Maar daarna moeten de sluizen open! Veel meer onderwijsmogelijkheden die desnoods ook buiten de schoolmuren zouden moeten kunnen plaatsvinden, mogelijkheden die variëren van taalcursussen in talen waar bijvoorbeeld een migrantenkind vandaan komt omdat die als volwassene graag in dat land wil gaan helpen tot een jongen van 14 die het in de schoolbanken niet meer uithoudt maar dolgraag al zijn tijd en energie wil stoppen in het worden van een zo perfect mogelijke vakman in het gebied wat hem interesseert.

Balkenende sprak nog niet zo heel lang geleden van de "zesjes-cultuur" maar verbond er geen enkele conclusie aan. Ik heb als kind het vak Duits ontzettend leuk gevonden, en het resultaat was dat de leerkracht de ruimte vond om mij binnen schoolverband werk op veel hoger niveau te laten doen waardoor ik in mijn examenjaar alleen maar tienen scoorde. Een goed voorbeeld van het ontsnappen aan die zesjes cultuur, maar dat kon alleen maar omdat het systeem er ruimte voor bood. Nu worden leerkrachten in zo'n keurslijf gebonden dat er absoluut geen vrijheid meer is om zoiets te kunnen realiseren. Het onderwijs systeem wordt tot aan de laatste minuut volgepropt en dat zorgt voor verregaande passiviteit bij veel leerlingen en een staat van permanente overwerktheid bij leerkrachten.

Dit alles zou te rechtvaardigen zijn als de resultaten vergeleken met vroeger navenant beter zouden zijn. Maar dat is helemaal niet het geval, al dat overspannen gedrag leidt alleen maar tot steeds minder goede resultaten bij de gemiddelde schoolverlater. Leg maar eens een HBS examen voor aan een VWO leerling of een MULO examen aan een HAVO scholier (eigenlijk had dat een MAVO scholier moeten zijn maar daar zullen we maar niet eens over nadenken). Ze bakken er gegarandeerd niets van!

Natuurlijk, er wordt meer aan "sociale kennis" gedaan. Maar juist daar gebeuren dingen qua meningsvorming waar je op zijn minst vraagtekens bij kunt zetten. In de tijd dat mijn kinderen op school zaten was Greenpeace zo ongeveer heilig verklaard, en kwamen de kinderen bijna het hele jaar door met allerlei lovende en ondersteunende informatie hierover thuis. Op zich had ik niets tegen Greenpeace, maar je zult maar een ouder zijn die daar wel serieuze bezwaren tegen heeft, je moet dan lijdzaam toezien hoe je kinderen met standpunten waar je het helemaal niet mee eens bent worden geïndoctrineerd.

Helpen doet zoiets ook niet, ik ben van de generatie die zeg maar bewust de flower power beweging meemaakte, we waren allemaal enorme idealisten terwijl ouders en school ons probeerde op te voeden als zeer conservatieve mensen, en tegenwoordig zie ja dat onze kinderen die we vaak in onze idealistische manier van leven en denken opvoedden tot tamelijk materialistische en "anti-geitenwollensokkentypes" (wat een vreselijk begrip!) zijn opgegroeid.

Slotsom: laat school de belangrijke dingen als lezen-schrijven-rekenen zo intensief mogelijk aanleren, en laat vervolgens veel meer mogelijkheden ontstaan zodat de jongeren op middelbare school niveau de dingen gaan leren die hen boeien, ongeacht of het om geestelijke of manuele vaardigheden gaat. Daar kunnen we als individu en als maatschappij alleen maar beter van worden!