De prisoner’s dilemma’s

Alle betrokkenen – bewindslieden, volksvertegenwoordigers en de departementen - , maar ook kennisinstituten, adviescolleges, wetenschappers, belangenorganisaties, inclusief media in sommige gevallen en al hun betrokken medewerkers zijn opgesloten geraakt in een prisoner’s dilemma 2) van ‘giftige’ kennisbeelden. De departementen zijn er ‘werkende weg’ in verzeild geraakt.
Veelal zal het ontstaan nauwelijks te duiden zijn. De continuering van beleid dwingt om voort te bouwen op de bestaande – soms ‘giftige’ - kennis.

Bewindslieden en volksvertegenwoordigers kunnen pas na geruime tijd besef van
mankementen van kennisbeelden krijgen. Tegelijkertijd is er het besef dat men inmiddels al deel uitmaakt van een prisoner’s dilemma, waarvan de bevrijding een hoog - meestal fataal – afbreukrisico kent. Ook voor nieuw aangetreden leden en medewerkers van departementen, kennisinstituten, adviescolleges, wetenschappers, belangenorganisaties en zelfs ook de media in sommige gevallen ontstaat het besef dat hun nieuwe werkgever zich niet risicoloos kan presenteren als het ‘licht’ of een ‘nieuw licht’ gezien te hebben.

Net als de ‘giftige’ beleggingsproducten in de financiële wereld woekeren bij de overheid ‘giftige’kennisbeelden voort door overheidsorganisaties en onder hun toeleveranciers van kennis. Duidelijk is dat de urgentie voor de overheid even groot is – als die in de financiële wereld – om deze vervuilde kennisbeelden
snel en effectief op te ruimen.

‘Creatief met kennis’

Op grond van de in deze nota beschreven indrukken en ervaringen en ook de beide als bijlage toegevoegde kennisbeelden op de terreinen personenvervoer en volksgezondheid ontstaat het beeld dat in zorgelijke mate - op onderdelen - vrijwel overheidsbreed ‘creatief’ met kennis wordt omgegaan.

In het recent vernieuwde kennisbeleid van de rijksoverheid valt - vanwege de plaatsing binnen de hiërarchie van de departementen – niet verwachten dat de Wetenschappelijk Raadsadviseurs nog afzonderlijk, noch als collectief verdere vervuiling van kennisbeelden te voorkomen, laat staan van de al bestaande te reinigen.

Uit het recent vernieuwde kennisbeleid van de rijksoverheid:
"In elk departement wordt een Wetenschappelijk Raadsadviseur (WRA) aangesteld. De WRA is het gezaghebbende departementale aanspreekpunt voor kennis.
De WRA's vormen samen het College van Wetenschappelijke Raadsadviseurs (CvW). Het CvW voorziet in de benodigde departementale coördinatie van de departementale beleidsagenda's. Het CvW wordt ondersteund door een interdepartementaal Bureau Kennis en Innovatie (BKI)."

De juiste aanpak zou zijn om de Wetenschappelijk Raadsadviseur de onafhankelijk status van Kennisautoriteit te geven, die gezamenlijk het College van Kennisautoriteiten vormen. De benoeming, status, bevoegdheden en het doen van verslag zou op eenzelfde wijze vorm moeten krijgen als de Nationale Ombudsman.

Hun taak moet primair gericht zijn op de marginale toets van de onderdelen van beleid en bestuur op een voldoende evenwicht in, validatie en het voldoende representatief zijn van de gepresenteerde kennis in stukken voor beleid en bestuur, inventarisaties van oplossingsrichtingen en bij de beleidsevaluaties.

2) Volgens Van Dale: “de afweging waarvoor elk van twee samen gearresteerde verdachten staan die men de vrijheid in het vooruitzicht stelt wanneer zij de ander verraden zonder dat het omgekeerde gebeurt, in welk geval beiden gestraft worden”.