Aangezien publieke opinie grotendeels wordt gevoed door 'reactionisme' in plaats van visie, is het weinig verwonderlijk dat er een groot aantal 'one-issue' (of reactionaire) partijen en fracties ontstaan. Deze reageren op tijdelijke situaties die veel aandacht vragen en door de kernachtige weergave van één probleem zowel de publieke onrust beantwoorden als de publieke opinie richten. Ook partijen die in de grondslag niet ontstaan zijn uit 'one issue' moeten met een gepast, gespecialiseerd antwoord komen op dergelijke situaties. Dit probleem ontstaat echter al in de basis van ons politieke bestel, waar alleen al een groot deel van de gevestigde namen, vrij openlijk, slechts te belangen behartigen van een beperkte doelgroep en daarmee dus niet een totale en integrale visie van de organisatie van de samenleving nastreven. Hoewel het woord ideologie momenteel een vaak negatieve connotatie krijgt, is dat juist waar het huidige politieke klimaat duidelijk gebrek aan heeft.

In mijn ogen zou iedere partij een duidelijk totaalbeeld van de samenleving moeten nastreven. Dat alleen al dwingt af dat 'one issues' (door interne of externe oorzaken) niet het politieke debat kunnen gaan domineren, zonder de samenhang in de politieke ideologie van de fractie of partij in ogenschouw te nemen. Als onderwijs, promotie en voorlichting zouden beginnen met het belichten van het grotere geheel in plaats van een losse verzameling standpunten op rigoureus afgebakende onderwerpen, zou ook in de publieke opinie een gebalanceerd besef van bepaalde problemen en de richtingen van bepaalde oplossingen kunnen ontstaan. Is het de bevolking kwalijk te nemen dat 'one issues' bestaansrecht hebben? Waarschijnlijk niet echt, daarvoor zijn er te grote verschillende in algemene maatschappelijke vorming en onderwijs of zelfs (des)interesse. Het is juist aan de politiek een genuanceerde boodschap te doen uitgaan en in die boodschap de samenleving in zijn geheel te vatten. Ook waar de eigenlijke boodschap slechts één probleem en/of oplossing bevat. Politiek zou moeten volgen uit een samenhangende visie, die in alles de leidraad vormt van de politieke partij of fractie.

Aan de andere kant is door coalitievorming specialisatie onvermijdelijk. In het kabinet worden nu eenmaal specialisaties toegekend aan vertegenwoordigers van specifieke partijen. Deze partijen worden minder zichtbaar in het grotere geheel. Daarnaast is het wellicht wijs te respecteren dat, zelfs binnen een bepaalde visie, alle vertegenwoordigers ook inhoudelijke specialisaties hebben. Helaas werkt het kiesstelsel nog altijd zo dat er voor een partij in zijn geheel gekozen wordt en door de kiezer geen invloed op de daarop volgende coalitie en dus de invulling van het kabinet kan worden uitgeoefend. Dat betekend dat één specialisatie of 'one issue' de voornaamste motivatie zal zijn bij de verkiezing van een partij en vertegenwoordiger. Onze vorm van de democratie, nog afgezien van andere zwakheden, werkt isolatie en specialisatie in de politiek dus direct in de hand en vrijwel alle partijen maken daar gebruik van. Of door te focussen op 'one issue' of op één kleine bevolkingsgroep in plaats van de samenleving in zijn geheel.

Door het kiesstelsel te avanceren naar een directere en inhoudelijkere vorm, zouden de debatten anders gevoerd moeten worden en dit kan mogelijk leiden tot samenhangender beleid bij de aanpak van alle 'one issues'. De keerzijde van die medialle is natuurlijk dat er een veel gedegener maatschappelijke en politieke vorming gevraagd wordt van de bevolking in het algemeen en dit legt de nadruk op het onderwijs. Gezien de geringe aandacht dit daar besteed wordt aan maatschappijleer, waar dergelijke onderwerpen aan bod zouden moeten komen, is daar wel ruimte voor. Het is echter een bekend probleem (onlangs nog bij de schoolexamens aangekaart) dat zeker niet kan worden verondersteld dat onderwijs en aanverwante instituten zijn gevrijwaard van opinievorming. Dit gaat voorbij aan het vrij vormen van een eigen politieke mening en positie. Wellicht dat politieke spelers en samenlevingdeskundigen direct betrokken moeten worden bij dat onderwijs, dat op dat moment lateraal kan focussen op de diverse visies en politieke overtuigingen omtrent het totaal van de samenleving. Dit wordt dan een belangrijke publieke rol van de 'brede' politicus, terwijl de positieve kant van specialisatie, te weten goed onderbouwde kwaliteit, wel aandacht kan blijven krijgen in beleidsvorming.