Het onbehagen onder de ouderen neemt toe. Zeker nu Paul Schnabel, directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau het voortsel lanceert, dat ouderen in de toekomst de waarde van hun huis moeten gaan gebruiken om zorg in te kopen.
Nu blijkt, dat het Angelsaksisch kapitalistisch systeem op sterven na dood is, zoeken regeringen en overheden naar wegen om de lasten op de burgers af te wentelen. Niet alleen het financieel- economisch systeem, ook onze sociale zekerheid en gezondheidszorg zijn uit hun voegen gebarsten, waardoor bezuinigen noodzakelijk is en veel voorzieningen zullen moeten worden teruggedraaid. Het is billijk, dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Maar de miljardairs, multimiljonairs en grootverdieners in de financiële, economische- en maatschappelijke sectoren (de goede bestuurders en managers niet te na gesproken), die het systeem willens en wetens hebben opgeblazen, blijven buiten schot. Zij beweren steevast: "wir haben es nicht gewusst" en vertikken het om "mea culpa" te zeggen. Dat komt ook weer tot uiting tijdens de huidige parlementaire enquete. Commissieleden willen of mogen de "hoge heren" het vuur niet te na aan de schenen leggen, de beerput mag niet echt worden geopend en de doofpot moet zoveel mogelijk gesloten blijven. Maar waaraan hebben die graaiers en zakkenvullers hun bonussen en topsalarissen verdiend? Toch zeker niet aan hun mismanagement van de afgelopen decennia? Eigenlijk zouden zij al die bonussen moeten terugbetalen, maar dat staat helaas niet in hun eenzijdig contract. Een groot deel daarvan staat op bankrekeningen of is geïnvesteerd in onroerend goed in belastingparadijzen. Zij zullen geen last hebben van de langdurige crisis, de korting op pensioenen en uitkeringen en de afbrokkeling van de (gezondheids)zorg.

Toegegeven, niet alleen de crisis, maar ook de vergrijzing en de bevolkingskrimp eisen hun tol, waardoor pensioenen, sociale- en gezondheidszorg onbetaalbaar worden. Ook komen er steeds betere, maar kostbaarder operatiemethoden en -technieken en duurdere medicamenten, die het systeem belasten. De medische wetenschappers gaan er (tot eigen eer en glorie?) prat op, dat er steeds meer 100 plussers komen, maar ze vragen zich niet af of die stokoude mensen nog wel zo'n prettig en zinvol bestaan leiden. En als mensen straks 120 jaar oud worden, zullen zij toch ook tot hun 100e moeten gaan doorwerken? Uit enquetes blijkt, dat de meeste (vaak doodzieke of demente) hoogbejaarden met uitzichtloos lichamelijk en/of geestelijk lijden hier niet op zitten te wachten. Ze preferen een natuurlijke, pijnloze dood in plaats van hun leven en lijden met enkele jaren te moeten rekken. Merkbaar is momenteel, dat taboes worden doorbroken en dat de samenleving geleidelijk aan wordt voorbereid op een ommekeer in het denken hierover. Steeds meer gaat zich de vraag opdringen, wat een mensenleven (vooral van hoogbejaarden) waard is. Ziekenhuizen moeten straks aan de patiënt de kosten van een operatie gaan voorleggen. Zal een oudere patiënt dan niet schrikken, als blijkt dat een levensverlengende operatie duizenden of zelfs tonnen gaat kosten? En moet hij die straks zelf gaan betalen in plaats van de samenleving?

Natuurlijk mogen wij niet terug naar de afschuwelijke periode van het Naziregime, waarin niet alleen miljoenen joden, maar ook honderdduizenden mensen van andere rassen en bejaarden en gehandicapten werden vermoord. Maar wij mogen toch ook niet schrikken van euthanasie, als dat gebeurt op basis van vrijwilligheid en na gedegen overleg met de patiënt, de familie en artsen en als dat tijdig contractueel wordt vastgelegd. De discussie hierover zal in de komende bezuinigings- en crisistijd ongetwijfeld sterk gaan toenemen. Mensen zullen steeds meer baas over hun eigen leven (en dood) willen zijn en niet meer accepteren, dat anderen hierover beslissen. Overigens bestaan er in ons land reeds wetten, die strikte richtlijnen geven voor abortus en euthanasie. Dat is een goede zaak, maar aanvulling en verbetering moet mogelijk zijn. Door vrijwillige euthanasie en door een ongezonde leefwijze zal de levensverwachting in de toekomst waarschijnlijk niet verder stijgen, maar eerder gaan dalen. Dat zal dan de problematiek in de sociale- en gezondheidszorg en de pensioensector enigszins verlichten, maar bezuinigingen niet overbodig maken. Wie goed om zich heen kijkt, zal bovendien waarnemen, dat er nog voor miljoenen onterecht aan sociale- en gezondheidszorg (mensen die het niet echt nodig hebben) worden uitgekeerd en dat er nog volop wordt gefraudeerd. Forse bezuinigingen zullen, zeker nu de Europese crisis zich verdiept, onvermijdelijk zijn en de zorgpremie zal blijven stijgen.

Het voorstel van Paul Schnabel om ouderen de overwaarde van hun huis te laten opeten voor hun zorg is slecht, want hun spaarzaamheid wordt dan bestraft. Regeringen hebben er in het verleden bij de burgers op aangedrongen om door aankoop van een eigen woning vermogen op te bouwen. Als ze een huis hadden gehuurd, zouden ze waarschijnlijk al hun spaarcentjes hebben opgesoupeerd. Eerlijkheidshalve moet er wel worden bijvermeld, dat de overheid door de fiscale hypotheekrente-aftrek aan de vermogensopbouw van huizenbezitters heeft bijgedragen. Als het voorstel van Schnabel dreigt door te gaan, zullen veel ouderen de overwaarde van hun huis alsnog willen opsouperen, mits hun huis verkoopbaar is of de bank bereid is voor de overwaarde (voor consumptief doel) hypotheek te verstrekken. Ook worden dan fiscale constructies bedacht om woningen over te dragen aan familieleden of anderen. Als deze crisis lang gaat duren, waarmee wij rekening moeten houden, is het bovendien de vraag wat onze huizen straks nog waard zijn, als wij ze (noodgedwongen) willen of moeten verkopen. Dan hebben wij niets meer om op te souperen, maar blijven wij met een restschuld zitten, die wij meenemen in ons graf. Gelukkig hoeven onze kinderen daar niet voor op te draaien.