Prestatiebeloning in onderwijs

Door mickey
Er zijn nu 5 reacties | 6 december 2010 11:35
Wat vindt u van deze bijdrage? 2 0

De vrijwel uitsluitend negatieve reacties op de vraag of prestatiebeloning in het onderwijs gewenst is zijn weliswaar begrijpelijk, maar kennelijk ook sterk gedreven door persoonlijke negatieve ervaringen met het proces van beoordeling in de verschillende organisaties waar de schrijvers ervaring in hebben.

Het is evident, dat beloning naar prestaties veronderstelt, dat de prestatiecriteria helder en juist zijn, dat wil zeggen, dat zij overeen stemmen met de algemene doelstellingen van de organisatie waar het om gaat, en dat de betrokkenen het vertrouwen hebben, dat deze criteria zonder aanzien des persoons correct worden toegepast.

Ik kan me de scepsis heel goed voorstellen, want een prestatie van een professional beoordelen vraagt kennis en kunde, maar bovenal integriteit. Deze kwaliteiten blijken helaas steeds minder voorhanden.

Maar de sceptici zullen moeten toegeven, dat het andere extreem – mensen onafhankelijk van hun prestatie uitsluitend honoreren naar hun functie – even zorgwekkend is. Het feit, dat vele professionals, bijvoorbeeld in de zorg en het onderwijs, het beroep kiezen vanuit een persoonlijke gedrevenheid hoeft hen nog niet te veroordelen tot een volstrekt gebrek aan erkenning van hun relatieve prestatie.

Bovendien dwingt een beoordelingsproces tot het confronteren van de betrokkenen met zijn/haar sterke en zwakke kanten. Zeker in een beroep als dat van docenten, die veelal in volstrekte isolatie van hun collegae werken is het goed om een beoordeling proces op gang te brengen om daarmee het proces van persoonlijke ontwikkeling te stimuleren.

Dat vraagt natuurlijk wel een veel intensievere inspanning door de verantwoordelijken om zich een oordeel te kunnen vormen over de betrokkene. Ook vraagt het een heldere definitie van de criteria die de prestatie bepalen. De voornoemde sceptici hebben dus gelijk als ze stellen, dat het beginnen met beloningsdifferentiatie zonder dat er ervaring is opgedaan met het proces van beoordelen vrijwel altijd zal leiden tot de kort door de bocht symptomen, die zij zelf ervaren hebben toe ze beoordeeld werden.

Het advies aan de staatssecretaris zou dan ook moeten zijn om eerst ervaring op te doen met beoordelingsprocessen in het onderwijs alvorens daar financiële consequenties aan te verbinden. Anders spannen we het paard – zo niet de ezel – achter de wagen.

Mickey Huibregtsen

Er zijn 5 reacties

reageer ook op deze bijdrage:

Reacties overzicht (5)

Sorteren
Alles goed en wel, maar in mijn tijd (65 jaar geleden) was er maar een directeur die ooit zelf universitair geschoolde leraar was, die beoordeelde. Wie mag dat nu doen? De beruchte managers die nooit voor de klas stonden? Laat het dan liever door de leerlingen doen. Of alleen door de afzwaaiende leerlingen in het laatste jaar. Mogelijk is het nog beter om hen alleen te vragen wie de slechtste leraar was, waar ze het minst van geleerd hebben. En stuur die op cursus of zet hem als assistent op een plek waar hij van goed voorbeeld kan leren. En ontslaan als hij te weinig verbeterde. Weg met slechte leraren is vlg mij het meest gewenst.
mickey
Het antwoord op de vraag wie moet beoordelen is evident: een selectie van collegae, die door de groep in brede zin gerespecteerd worden. Dit vraagt weliswaar een verdere aanslag op de tijd vban deze mensen, maar dat is voor alle betrokkenen de moeite waard, zowel de beoordeelden als de beoordelaars.

En natuurlijk moeten slechte leraren, die ook na begeleiding niet een aanvaardbaar niveau halen, worden ontheven van hun functie, net zoals goede leraren moetne worden gecelbreerde en geëmuleerd.
MvdVeen
Het lijkt er wel op alsof vele voornamelijk bedrijfskundig ingestelde mensen in deze maatschappij allergisch zijn voor de notie dat bepaalde dingen gewoon NIET kwantificeerbaar zijn.

Een beoordeling houdt in dat we twee of meer leraren met elkaar gaan vergelijken. We kunnen echter zéér moeilijk vergelijken als we de prestatie niet gaan meten. Het aantal leerlingen per niveau van de vervolgopleiding is dan iets waar men snel aan gaat denken. We gaan dus mensen kwantificeren, waardoor we over de nuances heen denderen als een wilde stier.

Echter, er bestaan ook zwakke leerlingen. Dat zijn kinderen die het NIET in zich hebben om te leren. Mensen die veelal liever DOEN. Onze maatschappij probeert deze mensen echter tegenwoordig met alle geweld in het standaard-bakvormpje te rammen. Een goede leraar zal een groep van deze leerlingen advies geven om een praktijkopleiding te volgen... een niveau wat dus volgens onze heerlijke kwantificatiemethoden 'lager' is. Met als gevolg, dat deze goed presterende leraar als slecht presterende leraar wordt aangemerkt.

Deze leraar is echter ook altijd hard bezig met de persoonlijke problemen van leerlingen, wat uiteraard veel inspanning kost. Wederom een teken van een goede leraar, hoewel dit eigenlijk onnodig zou moeten zijn. Echter, omdat deze leraar als 'slecht presterend' werd aangemerkt, wordt deze leraar op cursussen gestuurd, om zijn al volle werkschema nog maar wat verder te vullen. Gevolg: stress, en we weten allemaal dat stress funest is voor prestaties.

Nee, laat onze leraren weer ECHT leraar zijn, en durf ook te accepteren dat onze maatschappij kinderen 'produceert' die NIET de capaciteit hebben om veel te leren, stimulatie is goed, overstimulatie is slecht. En dat is het probleem van onze maatschappij tegenwoordig. Probeer teveel kennis in een slecht lerend kind te stampen, en het kind zal zich voor deze kennis afsluiten. Zorg liever dat deze kinderen juist gestimuleerd worden WEL door te leren binnen hun capaciteiten, lever deze kinderen af als burgers die een vak verstaan (wat dus inhoud dat er ook a-theoretische leerwegen moeten zijn, met zo weinig mogelijk theorie, en veel praktijk), ga niet tot in treurnis proberen er kennis in te stampen die er niet in wil, totdat de kinderen de moed opgeven en besluiten alles te negeren, met alle negatieve gevolgen van dien.

Ik wil bovendien nuanceren op de volgende zin uit de bijdrage van mickey:
"Maar de sceptici zullen moeten toegeven, dat het andere extreem – mensen onafhankelijk van hun prestatie uitsluitend honoreren naar hun functie – even zorgwekkend is."
Nee, niet als een dergelijke kwantificatie ten koste van de kwaliteit van het onderwijs zou gaan, wat vrijwel een garantie is. Beloning naar prestatie is geen hoger doel, het hogere doel van het onderwijs is deugdelijk onderwijs. Ik ben eerder van mening dat we ALLE docenten goed moeten belonen. Iemand die de kantjes er vanaf loopt valt uiteindelijk wel door de mand bij zijn/haar functioneringsgesprek. Een verschil in beloning creëert alleen maar een ongezonde focus op 'doelen' die de docent zichzelf stelt om zijn/haar salaris te verhogen... Terwijl het doel eigenlijk zou moeten zijn om kinderen te helpen kennis op doen naar maatstaaf van de capaciteiten van dat individuele kind. Een beloning naar prestatie zou hier alleen maar afbreuk aan doen, net als de momenteel bestaande bureaucratie in het onderwijs ook afbreuk aan dit doel doet.

Nee, een beloning naar prestatie zou het onderwijs nog verder verslechteren... alleen op basis van de notie dat een docent die aan een set afgesproken 'doelen' voldoet meer geld krijgt... dit leidt dus niet tot beter onderwijs, maar tot meer focus op die afgesproken doelen, die nooit uitgebreid genoeg KUNNEN zijn om goed onderwijs te garanderen.

Een beoordeling is een model waaraan iemand moet voldoen, met verschillende gradaties. Een model is een versimpeling van de werkelijkheid, om deze beschrijfbaar te maken. Die versimpeling van de werkelijkheid is in het onderwijs gewoon onvoldoende om de werkelijke situatie te beschrijven. Een dergelijke beoordeling gaat met een gesprek. En een extreem goed presterende docent zou wat dat aangaat uiteindelijk toch wel een betere beloning binnenslepen, want ook een schooldirecteur gaat zoiets niet voorbij mag ik hopen.
bah
Als we leerkrachten willen tevreden stellen d.m.v. prestatie beloningen is het zeker een slechte zaak. Wij zouden dit ook moeten doen bij conciërges en schoonmakers. In heel veel gevallen zal er spraken zijn van vriendjespolitiek en zullen leerkrachten benadeeld worden door directies, bestuurders en commissie leden die gekozen worden door school directies.

In Amsterdam zuidoost is eer veel spraken van dit soort praktijken. Kinderen zullen niet beter worden hiervan en zeker niet die leerkrachten die het echt goed doen.
Ik ga er van uit dat zij goed betaald worden en het hun taak is hun werk goed te doen.

Het zou beter zijn als er een organisatie zou worden opgericht die dit aan de hand van de geleverde informatie en gesprekken met de betreffende leerkrachten dit zouden kunnen uitsluiten.

Banansi
Maki
Ik ben zelf lesassistent op een praktijkschool en mijn man werkt al jaren in het onderwijs. Ik ben het heel erg met Mvand Veen eens.
Zelf vraag ik me af hoe meet je dat. Leerlingen zeggen vaak pas jaren later van "u was wel streng maar uiteindelijk heb ik heel veel van u geleerd" Ga maar na bij jezelf. Dus ex leerlingen vragen?? Soms heb je klassen die gaan allemaal goed maar die ene klas is bij bijna niemand te handhaven?? krijgt die iemand een bonus of houdt die ze tevreden door een film te draaien.
Zal een gymleraar ooit een bonus krijgen? En collegiaal worden mensen niet als er word gefluisterd die krijgt een bonus, een ander die bijna net zoveel doet krijgt dan misschien net niets en raakt gedemotiveerd.
Krijg je een bonus als je cursussen doet?? Maar misschien zijn er wel docenten die zelf op internet de nodige kennis vergaren,in hun vrije tijd en die doet dan niets??
Een bonus brengt het "recht van de sterkste" mentaliteit naar boven, dat gaat onbewust maar daar wordt iets niet beter van. De ander lijkt beter ,maar bescheiden types krijgen dus nooit een bonus.
Zeer kwalijk.
Als een docent echt slecht is merk je dat vanzelf, die houdt het ook niet vol. Want echt, het is soms niet makkelijk om 20 pubers in het gareel te houden. Een echt gemotiveerde puber die echt iets wil bereiken ?? die heb ik nog niet gezien (ze willen allemaal wel een goed betaalde baan,maar er niet voor gaan ) De meeste zijn materieel al erg goed voorzien dus de prikkel om meer te willen is weg.

Maar alsjeblieft geen bonussen. Dan allemaal meer geld en waardering over de gehele school en alle personeel. Of hou het gewoon een keer een aantal jaar zoals het gaat en laat de ministers van onderwijs (die zichzelf "waar" moet maken voor hun salaris) een keer zeggen de komende tijd behouden we wat is opgebouwd en we veranderen alleen als het noodzakelijk is. Maar terugdraaien na enorme veranderingen kan niet.

U bent nu niet ingelogd. Om te kunnen bijdragen moet u inloggen. Geen account? Registreer uzelf dan nu.

Kijk ook eens bij

› 21 minuten  het grootste online opinie- onderzoek van Nederland. Doe de enquete.

› Mentality  Als u wilt weten welke leefstijl u heeft, kunt u meedoen aan de Mentality-leefstijltest van onderzoeksbureau Motivaction.